Systemy operacyjne

Historia systemów operacyjnych

Komputerowe systemy operacyjne czyli z angielskiego operating systems lub w skrócie OS są ogromnym pakietem różnych programów i sterowników podzespołów urządzenia. Ich głównym zadaniem jest pomóc nam wykorzystywać zasoby urządzenia poprzez uruchamianie aplikacji, prace obliczeniowe, zarządzanie urządzeniami peryferyjnymi takimi jak drukarki, monitory itp. 

Pierwsze komputery nie posiadały systemów operacyjnych. Były to tzw. komputery typu mainframe, a użytkownicy chcący z niego skorzystać musieli ją zarezerwować w całości na pewny okres. Przychodzili oni z gotowym programem, który mieli najczęściej zapisany na karcie perforowanej, którą komputer potrafił odczytać. Ich rozmiary były ogromne, a moc obliczeniowa w porównaniu do tych dzisiejszych była mikroskopijna.

Pierwsze systemy operacyjne

Pierwszym systemem operacyjnym był Director Tape pracujący na komputerze Whirlwind z 1955. Rok ten był przełomowy pod względem rozwoju OS-ów, ponieważ oprócz Director Tape powstały takie systemy jak: General Motors OS dla GM, a niecały rok później  North American Aviation przy współpracy z GM stworzyło GM-NAA I/0 dla maszyny IBM 704.
Te systemy operacyjne były jedynie uzupełnieniem bibliotek uruchomieniowych i w niczym nie przypominały tych systemów, które znamy dzisiaj. Ich zadaniem było uruchomienia programu użytkownika, monitorowanie zasobów komputera, a następnie ich zwolnienie po zakończeniu wykonywania programu.


Powstanie Unixa i Linuxa

W latach 60 XX wieku  AT&T Bell Laboratories stworzyło protoplastę nowoczesnych systemów operacyjnych, Unixa. Unix był łatwo dostępny i modyfikowalny oraz napisany w języku C. Dzięki temu stał się on bardzo popularny i wykorzystywany na komputerach różnych producentów. W taki sposób powstała idea systemu operacyjnego jaki znamy dzisiaj. Niestety Unix był w dalszym ciągu własnością Bell Laboratories, a możliwości finansowe na zakup licencji miały tylko duże przedsiębiorstwa.
W 1983 roku Richard Stellman oficjalnie ogłosił rozpoczęcie prac nad projektem GNU, a w 1991 Linus Torvalds utworzył Linuxa czyli jądro systemowe. Połączenie GNU i Linuxa dało możliwości utworzenia pełnoprawnego systemu operacyjnego GNU/Linux, a także rozpoczęło erę systemów operacyjnych z rodziny Linuksa. Należy wspomnieć iż zarówno Linux jak i GNU zostały stworzone w idei wolnego oprogramowania. 

Era komputerów osobistych

O tym jak działa ciąg przyczynowo-skutkowy widać bardzo dobrze w historii systemów operacyjnych oraz komputerów osobistych. Wraz z rozwojem mikroprocesorów małe firmy oraz wszelakiej maści hobbyści otrzymali dostęp do stosunkowo niedrogich komputerów. To doprowadziło do rozpowszechnienia części zamiennych, a wszystko to doprowadziło do obniżenia kosztów procesorów i sprzętu wyświetlającego. Weszliśmy w czasy Microsoftu, Apple oraz GNU/Linux.

Era wirtualizacji

Początkowa idea systemów operacyjnych, które mają działać pod konkretny sprzęt fizyczny i wykorzystywać jego zasoby, jest powoli zmieniana. Można powiedzieć, że po części wracamy do komputerów typu mainframe, tyle tylko, że z dużo bardziej zaawansowanym systemem operacyjnym. Weszliśmy w czasy wirtualizacji czyli wykorzystywaniu systemu operacyjnego zainstalowanego w serwerowni wraz z przydzielonymi nam zasobami.

Apple – systemy operacyjne


Apple Inc. jest jednym z największym producentów sprzętu komputerowego, oprogramowania oraz elektroniki użytkowej. Dla wielu Apple stało się korporacją, która istnieje jedynie aby wyciągać od ludzi pieniądze oraz posiada system operacyjny, który do niczego się nie nadaje. Druga część ludzi uwielbia Apple, ich elektronikę oraz system operacyjny. 

macOS (dawniej OS X oraz Mac OS X) jest systemem operacyjnym z rodziny Unix. Nie został on stworzony przez Apple Inc. ale przez firmę NeXT, która została wykupiona w 1996 roku wraz z OSem. Nazwa macOS została ogłoszona w 2016 i powstała aby zunifikować wszystkie podsystemy operacyjne takie jak iOS, watchOS, tvOS pod jednym szyldem. 

System operacyjny macOS jest drugim najpopularniejszym systemem komputerowym na świecie, a jego popularność stale rośnie. Głównym zarzutem przeciwników korporacji Apple i jego produktów jest m.in. to, że macOS można instalować jedynie na produktach tejże firmy. Jest to zapisane w odpowiednich zapisach EULA ale także z wykorzystania procesorów Intel z podsystemem SMC, który określa typ urządzenia na którym pracujemy. 

Microsoft – systemy operacyjne

Microsoft czyli kolejna zła organizacja w tym zestawieniu. Pierwszym systemem operacyjnym zaprezentowanym przez Microsoft był system tekstowy MS-DOS. Nie był to system stworzony całkowicie od podstaw przez giganta z Redmond ale utworzony po zakupie licencji kodu źródłowego QDOS. Pierwszy MS-DOS wyszedł w 1981 roku i był przeznaczony dla komputerów serii IBM PC.
Następcą był wypuszczony w 1985 roku Microsoft Windows z graficznym interfejsem. To właśnie dzięki temu systemowi operacyjnemu, którego licencja jest sprzedawana i może być wykorzystywana na praktycznie każdym komputerze, Microsoft stał się gigantem na rynku nowych technologii.
Microsoft Windows jest w tym momencie najpopularniejszym komputerowym systemem operacyjnym na świecie. Jego najpopularniejszymi wersjami były Windows XP, który na rynku był przez łącznie 18 lat (wersja POSReady 2009 była wspierana do 9 kwietnia 2019 roku). Kolejnym wielkim systemem Microsoftu był Windows 7, który był wykorzystywany przez 11 lat, a jego wsparcie zakończyło się 14 stycznia 2020 roku. 


Microsoft czyli kolejna zła organizacja w tym zestawieniu. Pierwszym systemem operacyjnym zaprezentowanym przez Microsoft był system tekstowy MS-DOS. Nie był to system stworzony całkowicie od podstaw przez giganta z Redmond ale utworzony po zakupie licencji kodu źródłowego QDOS. Pierwszy MS-DOS wyszedł w 1981 roku i był przeznaczony dla komputerów serii IBM PC. 
Następcą był wypuszczony w 1985 roku Microsoft Windows z graficznym interfejsem. To właśnie dzięki temu systemowi operacyjnemu, którego licencja jest sprzedawana i może być wykorzystywana na praktycznie każdym komputerze, Microsoft stał się gigantem na rynku nowych technologii. 

Microsoft Windows jest w tym momencie najpopularniejszym komputerowym systemem operacyjnym na świecie. Jego najpopularniejszymi wersjami były Windows XP, który na rynku był przez łącznie 18 lat (wersja POSReady 2009 była wspierana do 9 kwietnia 2019 roku). Kolejnym wielkim systemem Microsoftu był Windows 7, który był wykorzystywany przez 11 lat, a jego wsparcie zakończyło się 14 stycznia 2020 roku. 

Linux – rodzina systemów operacyjnych

Linux to w skrócie cała rodzina systemów operacyjnych oparta na jądrze Linux. Należy ona do specjalnego rodzaju oprogramowania jakim jest oprogramowanie wolne i otwarte. Oznacza to iż kod źródłowy może być dowolnie wykorzystany, zmodyfikowany oraz rozpowszechniany przez każdego z nas. Linux jest stosowany w rozwiązaniach systemu operacyjnego dla użytkowników domowych, firmowych oraz serwerowych. Nazwa Linux pochodzi od dwóch słów: Linus (twórca) oraz Unix. Z czasem ze słowa Linux powstał akronim Linux Is Not UniX.

Historia Linux

W 1991 roku fiński programista Linus Torvalds poinformował o tworzeniu hobbystycznego, niedużego, wolnego (od licencji) systemu operacyjnego. Linus nie stworzył systemu operacyjnego w dzisiejszym tego słowa znaczeniu ale jądro systemu. Potrzebowało ono jeszcze kilku rzeczy: powłoki systemowej, kompilatora, bibliotek. Wykorzystano wiele z narzędzi GNU, które wymagały jednak pewnych znaczących zmian. Z pomocną ręką przyszedł tu Projekt GNU, który niektóre z nich finansował oraz sam Linus. Jednymi z pierwszych Linuxów były opublikowane lipcu 1993 Slackware Linux oraz w sierpniu 1993 Debian, zwany także GNU/Linux.


Windows a Linux

Dobrze więc. Mamy pewien zarys zarówno historyczny jaki i ogólny czym jest Linux. Wiele systemów operacyjnych pod jedną nazwą. Czym więc różnią się one od znanego wszystkim Windowsa? Nie rozpisując się nad tym za bardzo, sądzę iż większość wyczyta to z dalszej części, chodzi głównie o samo jądro systemu oraz koszt. Każdy Franek czy Brajanek może stworzyć własny system operacyjny wykorzystując jądro systemu Linux. Jeżeli chodzi o ofertę od giganta z Redmond to opiera się on na zupełnie innej, płatnej licencji. Wynika z tego, że różnicą jest cena jaką musimy ponieść za system operacyjny oraz możliwości jakie daje nam samo jądro.

Udział w rynku

Source: StatCounter Global Stats – OS Market Share